पहिली सोनोग्राफी कधी करावी?

गरोदरपणातील धोके आणि तपासणी
बाळाच्या आरोग्याचे अतिसुक्ष्म निदान आणि उपचार करणारे अभिनव वैद्यकीय तंत्रज्ञान म्हणजे फिटल मेडिसीन. फिटल मेडिसीन विशेषज्ज्ञ महिलांना गुंतागुंतीच्या किंवा उच्च धोका असलेल्या गर्भधारणेची काळजी घेण्यास मदत करतात.
बाळाच्या आरोग्याचे अतिसुक्ष्म निदान आणि उपचार करणारे अभिनव वैद्यकीय तंत्रज्ञान म्हणजे फिटल मेडिसीन. फिटल मेडिसीन विशेषज्ज्ञ महिलांना गुंतागुंतीच्या किंवा उच्च धोका असलेल्या गर्भधारणेची काळजी घेण्यास मदत करतात. सामान्य गर्भधारणेमध्ये तीन ते चार वेळा अल्ट्रासाऊंड स्कॅनिंग केले जाते; मात्र गुंतागुंत असलेल्या गर्भधारणेत जास्त वेळा स्कॅनिंग केले जाते. याला वैद्यकीय परिभाषेत ‘हाय रिस्क प्रेग्रेन्सी’ असे म्हणतात. यामध्ये मातेची वेळोवेळी तपासणी करून रक्तदाब, मधुमेह, थायरॉइड यांसारखे विकार असल्यास विशेष काळजी घेतली जाते आणि यादरम्यान बाळाची वाढ योग्य होत आहे का, त्याच्या काही व्यंग तर नाहीत, याची तपासणी केली जाते.गर्भावस्थेतील सोनोग्राफीगर्भ राहिल्यापासून बाळाचा जन्म होईपर्यंत त्याची वाढ, हालचाल बघणे हे केवळ सोनोग्राफीमुळे साध्य झाले आहे. अगदी बाळाच्या ठिपक्याएवढ्या अंशापासून ते त्याची जडणघडण आणि पूर्ण वाढ आपण नोंद करू शकतो. याशिवाय गर्भात असणारे आजार, विकार, दोष यांचीही बऱ्याचअंशी माहिती मिळवू शकते. गर्भवतीची सोनोग्राफी करणे हा इतर चाचण्यांबरोबर असणारा नेहमीचा एक भाग आहे. नऊ महिन्यांच्या काळात तीन ते चार वेळेला सोनोग्राफी करतात व गरजेप्रमाणे जास्त वेळेसही सोनोग्राफी करावी लागते.पहिली सोनोग्राफी दीड ते दोन महिन्यांत (सहा ते आठ आठवडे) करतात. यामध्ये गर्भधारणा आहे की नाही हे निश्चित केले जाते. दुसरी सोनोग्राफी तीन ते चार महिन्यांत (११ ते १४ आठवडे) करतात. गर्भामध्ये व्यंग आहे का, हे तपासण्यासाठी मोठ्या आजारांची एक प्राथमिक तपासणी व निदान आपण सोनोग्राफीद्वारे करू शकतो. तिसरी सोनोग्राफी चौथ्या ते पाचव्या महिन्यात (१८ ते २२ आठवडे) केली जाते. यामध्ये गर्भाचे डोके, पाठ, पोट, हृदय, हातपाय, चेहरा यांची व्यवस्थित तपासणी केली जाते. चौथी सोनोग्राफी सात ते आठ महिन्यांत (२१ ते ३२ आठवडे) करतात. यालाच ‘ग्रोथ स्कॅन’ असेही म्हणतात. यामध्ये बाळाची वाढ, गर्भजलाची पातळी, बाळाचे वजन बाळातील जन्मदोष अशा बऱ्याच बाबींकडे लक्ष दिले जाते.